Skip to content

Yann Marussich’ten Sanatla Bilimin Buluştuğu “Bleu Remix”

Aylin Kalem

Cenevreli sanatçı Yann Marussich, daha önce pek çok kez Türkiye’de performans, atölye gerçekleştirmiş ve sanatsal işbirliğinde bulunmuş biri. 1999’da Türkiye’de Assos Festivali’nde Mustafa Kaplan, Filiz Sızanlı ve 13 çocuğun katıldığı, alkolizm ve intihar temalarını işlediği Dolmuş adlı bir performans, 2004’te “Otoportre Üzerinden Hareketin Dramaturjisi” konulu bir atölyenin ardındanMorsures adlı performansını gerçekleştirmişti. Vito Acconci’nin 1970 yapımı Applications adlı video performansı üzerine bir çeşitleme olan Morsures seyircilerle, geçmişteki sanatçılarla ve sanatçının kendisiyle sürekli bir diyalogu amaçlayan ve ısırıkların bedende bıraktığı izlerin şiirsel bir yaklaşımıydı.

Marussich’in performansları veya beden yerleştirmeleri dansı ve hareketi sorgulayan nitelikte. Durağan bir bedenin dans etmesi mümkün mü sorusuna Marussich evet diye cevap veriyor. Seyirciye hazır bir hareket sunmaktansa duran bir bedenin yüzeyindeki hareketi, seyircinin kendisi için bulmasını yeğliyor. Dolayısıyla, performansları bedenin çeşitli durumlarda ve konumlarda canlı bir heykel olarak gösteri-dışı bir çizgide var olması üzerine.

Örneğin, 2001’de sunduğu Bleu Provisoire adlı çalışması durağan bir bedenin teni üzerindeki harekete odaklı. Dansı, tenin üzerindeki mavi renge dönüşerek akan beden salgılarına taşıyor. Dolayısıyla, dansta devinimin kat ettiği yoldan ziyade bunu sıfırlayarak bedenin içinde neler olduğuna dikkat çekiyor. Bu çalışmayı gerçekleştirebilmek için Marussich sekiz ay boyunca bilim adamlarıyla çalışmış ve tıbbi teknolojilerle ter, gözyaşı gibi beden salgılarını mavi renge dönüştüren bir teknik uygulayarak seyircinin gözleri önünde bio-kimyasal bir dönüşümle, Yves Klein’ın resimlerindeki mutlak maviyi, canlı bir beden üzerinden, özgür devinimlerine bırakmış.

2003’te gerçekleştirdiği Autoportrait dans une fourmilière’de ise sanatçı, içinde iki bin karıncanın bulunduğu bir vitrinin içinde çıplak ve durağan olarak beş saat boyunca “duruyor”. Bu yerleştirmede izleyici (voyeur), vitrinin dört bir tarafında bulunan kulaklıklar sayesinde karıncaların sesini ve bedenin kalp atışlarını dinleme ve eş zamanlı kamera çekimleri sayesinde bedeni yakın planda izleme olanağı buluyor. Marussich, burada ölümü ve bedenin mutlak hareketsizliğini sorguluyor. İki yıl boyunca zihinsel olarak bu duruma kendini hazırladığını belirten sanatçı, yerleştirmeden önce yoga yöntemiyle bedenini sakinleştirdiğini, ağzını ve kulaklarını pamuklarla tıkadığını belirtiyor. Radikal ve provokatif olarak nitelendirilen bu beden yerleştirmesi Birmingham’da sergilendiğinde seyirciler tarafından oldukça tepki görüyor, ve hatta sergilendiği Custord Factory Gallery’den belli bir süre çekiliyor. Daha sonra bir panonun arkasına gizlenerek yeniden sergileniyor.

iDANS’ta sergilenecek Bleu Remix’te de, sanatçı daha önce Bleu Provisoire’da geliştirdiği yöntemleri kullanıyor. Beden salgılarının performans esnasında, mavi olarak ortaya çıkmasıyla görünmeyeni ya da saklananı görünür kılıyor. Gündelik sosyal durumlarda, beden salgılarının gözükmesi istenmez ve saklanır: ter, gözyaşı, tükürük, burun akıntısı, idrar sosyal ortamda görünmesi kaçınılan salgılardır. Marussich, pleksi bir kutunun içinde uzanarak süreç içinde bu salgıların bedenin “içinden dışarıya” doğru ortaya çıkmasını ve tenin yüzeyinde yol bularak akmasını sağlıyor. Seyirciyi hayret içinde bırakan ise tüm bu salgıların bedenin içinden mavi olarak çıkması!

Marussich bu çalışmasıyla Ars Electronica 2008’de “Hibrid Sanat” alanında özel ödül alıyor.

No comments yet

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: